Aktywizm pamięciowy w przestrzeni publicznej

Berlin

Aktywizm pamięciowy w przestrzeni publicznej. Upamiętnienie cmentarza żydowskiego w Gdańsku-Wrzeszczu

Gdańsk

Wydarzenie upowszechniające MULTIMEMO

Upowszechnienie działań i wyników projektu MultiMemo wśród odpowiednich interesariuszy — praca z pamięcią, promowanie sprawiedliwości społecznej, różnorodności kulturowej i tolerancji — na szczeblu belgijskim i europejskim.

Bruksela

Wystawa "Archiwum krajobrazu"

Wystawa „Archiwum krajobrazu” omawia nieupamiętnione miejsca pochówku ofiar Holokaustu znajdujące się na terenie Polski. Zagłada w pierwszej kolejności kojarzona jest z ośrodkami zagłady takimi jak Auschwitz czy Treblinka. Tymczasem Europa Środkowo-Wschodnia, w tym Polska, jest wprost usiana zapomnianymi pojedynczymi i masowymi grobami Żydów, którzy nie trafili do obozów zagłady.

Bruksela

Macewy 3D

Projekt ten łączył badania historyczne z innowacyjnymi metodami dokumentacji cyfrowej. Celem jest dokumentacja i udostępnienie żydowskiego dziedzictwa Wrocławia/Breslau oraz zachowania go dla przyszłych pokoleń. Poprzez połączenie skanowania 3D, fotogrametrii i modelowania cyfrowego z badaniami historycznymi, zademonstrowano, w jaki sposób humanistyka cyfrowa może udoskonalić badanie i zachowanie pamięci kulturowej.

Online

Interdyscyplinarne seminarium na temat badań w miejscach Zagłady

W dniach 5 i 6 grudnia Fundacja Zapomniane wraz z przedstawicielami badaczy zorganizowała seminarium eksperckie, którego gospodarzem był nasz partner, Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN. Miało ono formę seminarium dla młodych i/lub średniozaawansowanych Holokaustu z Polski i zagranicy.

Warszawa

Warsztaty pamięci partycypacyjnej - Krzywowólka

27 listopada 2024 r. w Zespole Szkół w Sławatyczach zespół Fundacji Zapomniane przeprowadził warsztaty pamięci partycypacyjnej wokół miejsca pochówku żydowskiej kobiety pochowanej w Krzywowólce. Żydówka Binefowa, żona młynarza, mieszkanka Krzywowólki została zamordowana przez ukraińską policję w 1942 r. i pochowana na cmentarzu dla zwierząt w Krzywowólce. Do tej pory miejsce jej pochówku pozostawało niewidoczne.
Dzięki wspólnym działaniom lokalnej społeczności, młodzieży Zespołu Szkół w Sławatyczach, miejsce pochówku zostało oznaczone drewnianą macewą.

Sławatycze, Krzywowólka

Wrażliwe dziedzictwo w kolekcjach uniwersyteckich: między adaptacją a restytucją

Zapraszamy na konferencję “Wrażliwe dziedzictwo w kolekcjach uniwersyteckich: między adaptacją a restytucją”. Celem wydarzenia jest poznanie i omówienie perspektyw australijskiej, niemieckiej i polskiej w kontekście problematycznej kolekcji szczątków ludzkich, obiektów etnograficznych oraz fotografii stworzonej na początku XX w. przez niemieckiego badacza Hermanna Klaatscha, która obecnie znajduje się w zbiorach Uniwersytetu Wrocławskiego. Kolekcja ta stanowi punkt wyjściowy dla naszej dyskusji o statusie tego rodzaju kolekcji, ich kulturowej biografii, a przede wszystkim o tym, czy uprawnione jest ich wykorzystanie we współcześnie prowadzonych badaniach.

Wrocław

Rozmowa panelowa “Wrażliwe dziedzictwo Wrocławia na wystawach”

Zapraszamy na wydarzenie towarzyszące konferencji “Wrażliwe dziedzictwo w kolekcjach uniwersyteckich: między adaptacją a restytucją”. W przedkonferencyjnej rozmowie panelowej porozmawiamy z przedstawicielami środowisk akademickiego i muzealnego o wrażliwym dziedzictwie Wrocławia na wystawach – w kontekście ich tworzenia i komunikowania - oraz projektów na styku sztuki-nauki-aktywizmu.

Wrocław

Bieguny pamięci. Strategie odbudowy tożsamości Cmentarza Żydowskiego na Bródnie

Uroczystość odsłonięcia nagrobków i upamiętnienia 3 grobów odbyła się 29 października 2024 r. na Cmentarzu Żydowskim na Bródnie w warszawskiej dzielnicy Praga-Targówek.
Cmentarz Żydowski na Bródnie to zniszczone miejsce pochówku. Tysiące pochowanych tam osób nie ma nagrobków, a przez lata miejsca ich grobów wydawały się bezpowrotnie utracone — zwłaszcza na obszarze poza ogrodzonym terenem. Jednak dzięki niedawnemu odkryciu trzech archiwalnych fotografii przedstawiających rodziny pozujące przy grobach rodzinnych sprzed 1939 r. możliwe było przybliżenie lokalizacji konkretnych pochówków.

Warszawa

Seminarium "Poza architekturę trwogi."

Seminarium miało na celu zgłębienie złożonej relacji między pamięcią a traumą w kontekście miejsc upamiętnienia. W trakcie wydarzenia prelegenci zaprezentowali sposoby, w jaki przestrzenne formy upamiętnień mogą pomóc w oswajaniu emocji związanych z trudną przeszłością, a także jaką rolę odgrywa krajobraz w którym powstają. Przedstawili także możliwości tworzenia upamiętnień alternatywnych do tych dominujących i bardzo emocjonalnych, które są często stosowane w takich miejscach.

Warszawa

Sukkot. Multimemo w drodze

Sukkot, znane również jako Święto Namiotów, upamiętnia 40-letnią podróż Izraelitów przez pustynię w drodze do Ziemi Obiecanej. W Sukkot 2024 Centrum Społeczności Żydowskiej JCC Warszawa zaprosiliło naszą społeczność (i wszystkich zainteresowanych) do wspólnej refleksji i odkrywania tradycji Sukkot podczas mini-festiwalu.
Mini-festiwal składał się z dwóch wydarzeń: warsztatów kulinarnych z Junoną Lamchą-Grynberg i „Listy Sugihary”. Spotkanie autorskie z Zofią Hartman.

Warszawa

Otwarcie wystawy „Wierzba Estery” i wydarzenia towarzyszące w Chrzanowie

Dni Kultury Żydowskiej w Chrzanowie rozpoczęły się otwarciem wystawy Esther's Willow 4 października 2024 r. w holu Miejskiej Biblioteki Publicznej w Chrzanowie, oferując dogłębną eksplorację wielowymiarowej pamięci i wielokulturowych skrzyżowań. Poprzez sztukę, poezję i zaangażowanie społeczności wydarzenie rzuciło światło na wielowarstwową historię i różnorodne dziedzictwo kulturowe Chrzanowa.

Chrzanów

Otwarcie wystawy „Jesteśmy tutaj”

Wystawa zbiorowa dziewięciu artystów żydowskich, których prace były prezentowane w poprzednich miesiącach w Muzeum POLIN w formie indywidualnych pokazów. W galerii rotacyjnej prace zaprezentowali następujący artyści: Zofia Janina Borysiewicz, Kamila Czosnyk, Majk Hercberg, Maria Ka, Dominika Laster, Alex Roth, Gabi von Seltmann, Hana Umeda, Julie Weitz.

Warsaw

Festiwal Zbliżenia 2024

Fundacja Kultury Zbliżenia zainicjowała kilka inicjatyw związanych z XII edycją Festiwalu Kultury Żydowskiej, który odbył się w dniach 11–15 września 2024 r. Celem festiwalu była prezentacja kultury żydowskiej i przywrócenie pamięci o lokalnej społeczności żydowskiej. W programie znalazły się koncerty, warsztaty, dyskusje o książkach i wydarzenia, które podkreślały relacje polsko-żydowsko-niemieckie, ze szczególnym uwzględnieniem roli kobiet we współczesnym judaizmie.

Gdańsk

Pamięć, przyroda i kult – miejsce cmentarza żydowskiego na Bródnie w przyszłości Warszawy

Bieguny pamięci. strategie odbudowy tożsamości cmentarza żydowskiego na Bródnie.
W świetle bardzo niejasnej przyszłości cmentarza na Bródnie celem wydarzenia było zgromadzenie grupy osób, które można było uznać za partnerów w walce społeczności żydowskiej o zachowanie całego terenu tego konkretnego cmentarza żydowskiego.

Warszawa

FestivALT 2024

FestivALT, jako żydowska, multidyscyplinarna organizacja kulturalna, co roku organizuje festiwal sztuki współczesnej, performansu i aktywizmu – zaangażowanych krytycznie, badających złożoności żydowskiego życia w dzisiejszej Polsce.
W tym roku motywem przewodnim festiwalu był Gilgul, co po hebrajsku oznacza „koło”. Jest to także żydowska idea reinkarnacji. Wedle niej niedoskonała dusza ludzka kontynuuje pogoń za doskonaleniem się; powtarza swój cykl, dopóki nie naprawi błędów z przeszłości.

Kraków

Dialogi w Sobiborze. Dyskusja i zwiedzanie Muzeum i Miejsca Pamięci w Sobiborze.

Podczas warsztatów, które odbyły się w Muzeum i Miejscu Pamięci w Sobiborze, autorzy projektu upamiętnienia członkowie Fundacji Formy Wspólne przedstawili proces jego powstawania na przestrzeni ponad 10 lat. Opowiedzieli o konsultacjach i negocjacjach nad rozwiązaniami projektowymi, prowadzonych m.in. z Komisją Rabiniczną ds. Cmentarzy, przedstawicielami rodzin ofiar z Holandii, przedstawicielami Instytutu Yad Vashem oraz członkami międzynarodowego Komitetu Sterującego, złożonego z przedstawicieli Polski, Izraela, Holandii i Słowacji, który nadzorował cały proces aż do rozpoczęcia budowy.

Sobibór

Konferencja "Odpowiednie dać rzeczy słowo"

Zakład Socjologii Pogranicza Instytutu Socjologii Uniwersytetu Wrocławskiego, Polish Memory Studies Group, wrocławski oddział Polskiego Towarzystwa Socjologicznego, OP ENHEIM oraz Fundacja Urban Memory (projekt MultiMemo) zapraszają na konferencję „Odpowiednie dać rzeczy słowo. Przedmioty w perspektywie pojałtańskiej”, która odbędzie się 13 i 14 czerwca 2024 we Wrocławiu.

Wrocław

Spotkanie ze społecznością lokalną – sąsiadami i mieszkańcami Pragi i Bródna

Spotkanie na cmentarzu żydowskim w Warszawie – Bródnie odbyło się 9 czerwca 2024 r. o godzinie 13:00. Gospodarzami spotkania byli dyrektorzy i opiekunowie cmentarzy żydowskich w Warszawie. Cmentarz żydowski położony na Bródnie – zaniedbanej części warszawskiej Pragi, to miejsce, w którym często interakcja z lokalną społecznością pozostaje utrudniona.
Celem gospodarza było zaproszenie członków lokalnej społeczności do przedstawienia im perspektywy na wszystkie problemy i trudności, z jakimi musi się zmierzyć strona żydowska przy ochronie miejsc pochówku.

Warszawa

Warsztaty pamięci partycypacyjnej ze społecznością lokalną w Olszewnicy Nowej

3 czerwca odbyło się kolejne wydarzenie w ramach cyklu warsztatów pamięci partycypacyjnej dla społeczności lokalnej w Szkole Podstawowej in Józefa Wybickiego w Janówku Pierwszym. Celem warsztatów było przywrócenie pamięci o miejscu pochówku 120 Romów i Żydów pochowanych w lesie w Olszewnicy Nowej, zamordowanych przez żandarmerię niemiecką 15 sierpnia 1942 roku.
W warsztatach wzięła udział młodzież z dwóch klas szkoły podstawowej. Wspólnie odnowiliśmy dwie drewniane tablice w formie nagrobków, a następnie za pomocą przenośnego urządzenia wycinanego laserem wygrawerowaliśmy na nagrobkach napisy i symbole.

Olszewnica Nowa

Wystawa: Odkładając rzeczy na miejsce. Żydowscy Breslauerzy i ich przedmioty

Zapakowane rzeczy, tylko te najpotrzebniejsze lub cały dobytek – przedmioty codziennego użytku, meble, książki, pamiątki rodzinne, dzieła sztuki i nieoczywiste drobiazgi – wyjechały z rodzinami Haddów, Freundów, Herzów, Tischlerów, Zadików, Falków, Sklarzów, Peritzów i wielu innych z przedwojennego Breslau w czasie nazistowskich prześladowań. Podobnie jak ich właściciele, miały już nigdy nie wrócić.

Wrocław

Dialog w tworzeniu przestrzeni pamięci. Uczestnicy – ​​wyzwania – warunki.

20 maja 2024 roku we Wrocławiu odbył się warsztat szkoleniowy dla różnych grup zajmujących się przygotowaniem obchodów i działań upamiętniających. Celem było wyposażenie uczestników w przydatne narzędzia i metody organizacji wielokierunkowych, włączających działań upamiętniających.
W pierwszej części naszego spotkania przedstawiciele trzech fundacji: Formy Wspólne z Warszawy, Urban Memory z Wrocławia i Brama Cukermana z Będzina opowiedzieli o kulisach pracy z miejscami o trudnej pamięci, na przykładzie Sobiboru, obozu zagłady i Cmentarz żydowski przy ul. Gwarnej we Wrocławiu i Domu Bojowników na terenie byłego getta w Będzinie.

Wrocław

Makkabi/Still Standing 2024

Projekt „Still Standing” to nowatorskie przedsięwzięcie mające na celu wykorzystanie ruchu i tańca jako narzędzi upamiętnienia, w którym ciało traktowane jest jako żywa rzeźba stworzona w relacji do miejsca. „Still Standing” ma na celu przypomnienie i upamiętnienie miejsc związanych ze wspólną historią polsko-żydowską. Wiosną 2024 roku odbyła się nowa edycja „Still Standing”, która polegała na zorganizowaniu serii warsztatów-sesji edukacyjnych dla krakowskiej młodzieży i młodych dorosłych, skupionych wokół historii dawnego żydowskiego klubu sportowego Makkabi Kraków, który miał stadion w Krakowie.

Kraków

Warsztaty pamięci partycypacyjnej – Wysokie Mazowieckie

14 maja przeprowadziliśmy w Wysokiem Mazowieckim warsztaty pamięci partycypacyjnej z młodzieżą ze szkoły Centrum Doskonalenia Zawodowego. Wspólnie z młodzieżą przygotowaliśmy drewniany nagrobek w formie nagrobka, a następnie za pomocą przenośnego laseru wygrawerowaliśmy na nagrobku napis: „Tutaj spoczywają błogosławionej pamięci Żydzi zamordowani w czasie Zagłady”.
Wspólnie z młodzieżą symbolicznie oznaczyliśmy drewnianą macewą miejsce pochówku około 14 Żydów, znajdujące się na miejscowym cmentarzu żydowskim przy ul. Żwirki i Wigury. Cmentarz żydowski w Wysokiem Mazowieckim w latach 1942-1943 był miejscem egzekucji i pochówku ofiar Holokaustu.

Wysokie Mazowieckie

Zielone Upamiętnianie. W stronę nowych strategii pamiętania w przestrzeni publicznej.

Jak radzić sobie z miejscami trudnego dziedzictwa? Jak w upamiętnieniach Zagłady uwzględniać przestrzeń zieloną? Jak tworzyć otwarte, pełne szacunku przestrzenie umożliwiające symboliczny dialog pomiędzy ofiarami i ocalałymi a środowiskami badawczymi, aktywistycznymi, artystycznymi, lokalnymi? Jak w dobie postępującego kryzysu klimatycznego w sposób świadomy wykorzystywać potencjał nie-ludzkich aktorów pamięci?

Gdańsk

Żydowscy kolekcjonerzy sztuki w Breslau

Działania mające na celu upowszechnianie i aktualizację wiedzy o żydowskich kolekcjonerach sztuki w przedwojennym Breslau (Niemcy), obecnie we Wrocławiu (Polska), poprzez stworzenie internetowej bazy danych i serii webinariów promujących i omawiających bazę danych, a także szersze tematy inspirowane tym historycznym rozdziałem. Inicjatywa ta, prowadzona we współpracy UMF i historyczki sztuki dr Magdaleny Palicy, opiera się na badaniach rozpoczętych ponad dekadę temu w ramach projektu „Kolekcje śląskie”. Baza danych, pierwotnie stworzona przez dr Palicę, została utracona z powodu braku funduszy. Jej odnowiona wersja nie tylko przywraca jej badania, ale także pozwala na dalszą rozbudowę poza ich pierwotny zakres.

Online

Badania archiwalne dotyczące architektów żydowskich w przedwojennym Breslau / Wrocławiu

Dwudniowe wydarzenie, które odbyło się we Wrocławiu w dniach 25 i 26 kwietnia 2024 roku, poświęcone było dziedzictwu żydowskich architektów z przedwojennego Breslau (dzisiejszego Wrocławia). Wydarzenie zostało zorganizowane w ścisłej współpracy z Muzeum Architektury we Wrocławiu, Archiwum Budowlanym Miasta Wrocławia oraz Katedrą Judaistyki Uniwersytetu Wrocławskiego.

Wrocław

Spotkanie pamięci partycypacyjnej – Szczebrzeszyn

W dniach 20 marca w Szczebrzeszynie Fundacja Zapomniane przeprowadziła wydarzenie wokół miejsc masowych grzebalisk na cmentarzu żydowskim w Szczebrzeszynie . Przeprowadziliśmy badania (GPR) masowych pochówków na zabytkowym cmentarzu. Dzięki nim wyznaczono granice czterech dużych, masowych pochówków. Pochowano w nich ponad 2,3 tys. osób. Byli to żydowscy mieszkańcy miasta, zamordowani przez Niemców w 1942 r.
Z inicjatywy i we współpracy z Fundacją Miejsce Uwagi, wspólnie z lokalnymi działaczami pamięci i przedstawicielami władz samorządowych oznaczyliśmy to miejsce symboliczną drewnianą płytą nagrobną.
To początek procesu, którego celem jest trwałe upamiętnienie tych pochówków.

Szczebrzeszyn

Odkrywanie cmentarza żydowskiego we Wrzeszczu. Historia miejsca i społeczności.

8 marca 2024 roku odbyło się kolejne wydarzenie w ramach projektu MultiMemo organizowane przez organizację partnerską Formy Wspólne. Wydarzenie miało formę prezentacji zarysu historii Żydów w Gdańsku oraz we włączonym do Gdańska na początku XIX wieku Wrzeszczu. Omówione zostało położenie cmentarza w odniesieniu do najbliższej okolicy. Skupiliśmy się także na gdańskiej pamięci i niepamięci o Żydach i ich nekropolii.

Gdańsk

Kick-off projektu

Pierwsze spotkanie projektu MultiMemo odbyło się w dniach 19-20 lutego 2023 roku w Warszawie. Wspólnie z partnerami konsorcjum omówiliśmy cele i podejście projektowe oraz przedstawiliśmy je szerszemu gronu odbiorców.

Warszawa

Uczynić niewidzialne widzialnym

Seminarium eksperckie na temat obozu Janowska we Lwowie zostało zorganizowane w Lublinie we współpracy z Bramą Grodzką – Teatrem NN w Lublinie, Zakładem Kultury i Historii Żydów, Uniwersytetem Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie oraz Lwowskim Centrum Historii Miejskiej (Lwów, Ukraina) . Wydarzenie odbyło się w Bramie Grodzkiej – Teatrze NN i miało formę seminarium, w którym uczestniczyli badacze zajmujący się obozem Janowska we Lwowie, specjaliści związani z instytucjami na terenie byłych terenów obozowych oraz eksperci zajmujący się archeologią Holokaustu i nie- badania inwazyjne.

Lublin

Echa pamięci – podróż przez wspomnienia

Konferencja upowszechniająca projekt MultiMemo "Multidirectional memory: remembering for social justice" i wspólne artystyczne wydarzenie upamiętniające Holokaust „Echa pamięci” – podróż przez wspomnienia było organizowane przez CEJI – A Jewish Contribution to an Inclusive Europe we współpracy z Żydowskim Muzeum im. Belgia.
Wydarzenie miało na celu promowanie i badanie upamiętniania poprzez wielokierunkowe podejście do pamięci o Holokauście, z udziałem profesjonalistów, prelegentów akademickich i artystów.

Bruksela

Breslau/Wrocław 1933-1949: Studia nad topografią Zagłady

W ramach projektu MultiMemo nasza partnerska organizacja Fundacja Urban Memory 23 i 24 listopada 2023 zorganizowała we Wrocławiu cykl trzech wydarzeń związanych z premierą książki „Breslau/Wrocław 1933 – 1949: Studia nad topografią Zagłady”, poruszającej tematykę związaną z projektem. Cykl obejmował: 1) sesję naukową, 2) sesję publiczną w ramach cyklu OP_BOOKS oraz 3) spacer miejski po miejscach żydowskich związanych z historią Zagłady omawianą w książce.

Wrocław

Festiwal Zbliżenia Gdańsk

Fundacja Kulturalna Zbliżenia to kolejna organizacja, która wzięła udział w projekcie MultiMemo, realizując bogaty program 11 edycji Festiwalu Kultury Żydowskiej Zbliżenia.
W programie festiwalu, oprócz propozycji przybliżających i promujących kulturę, tradycję i sztukę żydowską, znalazły się wydarzenia skupiające się wokół stosunków polsko-żydowsko-niemieckich, pozycji kobiet we współczesnym świecie oraz relacji i przenikania się kultur żydowskiej, polskiej i niemieckiej .

Gdańsk

Bieguny pamięci. Strategie odbudowy tożsamości Cmentarza Żydowskiego na Bródnie.

26 października 2023 odbyło się kolejne spotkanie w ramach cyklu spotkań Bieguny pamięci. Strategie odbudowy tożsamości Cmentarza Żydowskiego na Bródnie. Spotkanie odbyło się w reformowanej synagodze w Warszawie, aby zapewnić wygodne i szlachetne miejsce do prezentacji i rozpoczęcia dyskusji na temat możliwych planów na przyszłość Cmentarza Żydowskiego na Bródnie.
Architekt Piotr Michalewicz z kolektywu Formy Wspólne przedstawił projekt koncepcyjny archiwum nagrobków wykonanych przez niego i jego współpracowników na potrzeby Cmentarza Żydowskiego na Bródnie.

Warszawa

Warsztaty pamięci partycypacyjnej - Łęczna

19 października 2023 r. w Łęcznej Fundacja Zapomniane przeprowadziła warsztaty dla młodzieży wokół miejsca pochówku około 1000 Żydów z Łęcznej. Warsztaty edukacyjne miały na celu włączenie i zaangażowanie młodzieży szkolnej w troskę o miejsce pochówku oraz zachęcenie ich do tego, by stali się częścią procesu przygotowania upamiętnienia.
Warsztaty odbyły się kilka tygodni przed uroczystością upamiętniająca (7.11.2023), w której uczestniczyła młodzież i mieszkańcy Łęcznej, duchowni trzech wyznań, władze lokalne, przedstawiciele różnych organizacji, potomkowie Żydów z Łęcznej oraz społeczność żydowska z Lublina. Młodzież mogła zobaczyć rezultaty swojej pracy i położyć wykonane przez siebie kamienie przy pomniku.

Łęczna

Warsztaty pamięci partycypacyjnej – Kałuszyn

17 października w Kałuszynie Fundacja Zapomniane przeprowadziła partycypacyjne warsztaty upamiętniające, których tematem było upamiętnienie żydowskiej historii miasta, cmentarza żydowskiego i masowego grobu ofiar Holokaustu. Warsztaty były próbą przekształcenia stworzonej przez nas innowacyjnej praktyki upamiętniającej – zielonych upamiętnień – w wydarzenie partycypacyjne. Wydarzenie rozpoczęło się od projekcji filmu „Ukos Światła”, a po nim odbyło się spotkanie z potomkami kałuszyńskich Żydów, Wiktorią Kurtz i jej ojcem Arturem Kurtzem.

Kałuszyn

Bieguny pamięci. Strategie odbudowy tożsamości Cmentarza Żydowskiego na Bródnie.

W ramach cyklu wydarzeń wokół cmentarza żydowskiego na Bródnie 25 października odbyły się warsztaty dedykowane edukatorom, przewodnikom wycieczek i specjalistom zajmującym się dziedzictwem kulturowym wiedzy na temat bardzo specyficznego spojrzenia na tę kwestię specjalistów zajmujących się cmentarzami żydowskimi.

Warszawa

Wernisaż wystawy: Archiwum Krajobrazu

W ramach Mobilizacji Wiedzy nasza partnerska organizacja Fundacja Zapomniane zorganizowała wystawę dotyczącą miejsc o trudnym dziedzictwie – w szczególności: nieupamiętnionych miejsc pochówku ofiar Holokaustu, będących obiektami wielokrotnego wykluczenia – jako miejsc historii Żydów i Romów, jako pochówków ludności cywilnej, w tym kobiet i dzieci itp. Wystawa prezentowana była w Austriackim Forum Kultury w ramach Festiwalu Warszawa Singera w terminie 25.08.2023 – 8.09.2023. Wystawa powstała w oparciu o badania artystyczne tych miejsc pochówku przeprowadzone przez Fundację Zapomniane.

Warszawa

FestivALT 2023

FestivALT – 10 dniowy festiwal żydowskiej sztuki, aktywizmu i edukacji, to kolejne wydarzenie zrealizowane w ramach projektu MultiMemo. Program zawierał 24 wydarzenia: występy, dyskusje, miejskie spacery, warsztaty, wystawy, wykreowane przez autorów i artystów z Europy Środkowo-Wschodniej, Ameryki i Kanady. Tematyką festiwalu było pojęcie pamięci intersekcjonalnej, ze szczególnym uwzględnieniem „doykait” – słowa w języku jidysz, które można rozumieć jako „Hereness” lub „tu i teraz”.

Kraków

Upamiętnienie Archiwum Ringelbluma – warsztaty i dyskusja o pamięci zbiorowej

18 czerwca 2023 roku odbyło się kolejne wydarzenie w ramach projektu MultiMemo, organizowane przez partnerską organizację Formy Wspólne, w ramach projektu MultiMemo: Pamięć wielokierunkowa: Pamiętając o sprawiedliwości społecznej, w którym mieliśmy zaszczyt uczestniczyć jako partnerzy.
Celem wydarzenia było zgromadzenie wszystkich – osób indywidualnych, przedstawicieli administracji i organizacji społecznych, którzy przyczynili się do powstania pomnika, a także okolicznych mieszkańców – do rozpoczęcia kolejnego etapu współpracy i dyskusji na temat przyszłości Miejsca Pamięci oraz planów działań edukacyjnych i kulturalnych podtrzymujących pamięć o archiwum i jego twórcach – grupie Oneg Szabat.

Warszawa

Bieguny pamięci. Strategie odbudowy tożsamości cmentarza żydowskiego na Bródnie

18 czerwca 2023 roku odbyło się kolejne wydarzenie zorganizowane przez partnerską organizację Fundacja Dokumentacji Cmentarzy Żydowskich, w ramach projektu MultiMemo, w którym mieliśmy zaszczyt uczestniczyć jako partnerzy. To pierwsze wydarzenie „Bieguny pamięci. Strategie odbudowy tożsamości cmentarza żydowskiego na Bródnie” otworzyło cykl warsztatów dla społeczności lokalnej wokół Cmentarza Żydowskiego na Bródnie. Celem warsztatów jest przywrócenie pamięci o bródnowskim cmentarzu oraz włączenie w ten proces mieszkańców, aktywistów, organizacje społeczne oraz władze lokalne.

Warszawa

Still Standing — pomnik w ruchu

W ramach projektu MultiMemo 16 maja 2023 w przestrzeni miejskiej w Warszawie odbyła się akcja performatywna Still Standing. Wydarzenie rozpoczęło się przed pomnikiem Bohaterów Getta, a skończyło się na tarasie nad Kinem Muranów, znajdującym się na przeciwko dawnej wielkiej synagogi.
„Still Standing” to działanie performatywne, w którym ciało traktowane jest jako żywa rzeźba powstająca w relacji do miejsca. Działanie wchodzi w dialog z historyczną choreografią izraelskiej choreografki Noi Eshkol przygotowaną przez nią na obchody 10. rocznicy powstania w getcie warszawskim i zaprezentowaną w 1953 roku w kibucu Lohamei Hageta’ot (Bojowników Getta) w Izraelu.

Warszawa

Warsztaty pamięci partycypacyjnej - Zamość

W maju w Zamościu odbyła się uroczystość upamiętniająca miejsce pochówku rodziny żydowskiej Mendla, Chajki i Niury w miejscowości Zrąb, zamordowanych przez niemieckiego żandarma w ich domu.
Wydarzenie poprzedzone było warsztatami edukacyjnymi oraz warsztatami z uczniami II Liceum z Zamościa, podczas których przygotowaliśmy drewniany znacznik w kształcie macewy wraz z inskrypcją wraz z imionami ofiar wypisanymi rękami uczestników warsztatów.
Po warsztatach wybraliśmy się wraz z młodzieżą do miejsca pochówku rodziny żydowskiej w miejscowości Zrąb, gdzie odbyła się uroczystość oznaczenia tego miejsca drewnianą macewą.

Zamość

Spacer po żydowskim cmentarzu na Bródnie i prezentacja projektu jego renowacji

23 kwietnia 2023 roku odbyło się kolejne wydarzenie w ramach projektu MultiMemo organizowane przez organizację partnerską Formy Wspólne. Spotkanie dotyczyło cmentarza na Bródnie – najstarszej żydowskiej nekropolii w Warszawie, oraz projektu koncepcyjnego jego renowacji, a dokładnie ekspozycji ok 40 000 macew, które obecnie niszczeją na zwałowiskach w centralnej części cmentarza.

Warszawa

Polifonie pamięci. Inclusive Memory of Warsaw

W ramach projektu Multimemo organizacja partnerska Jewish Community Center przeprowadziła wydarzenie “Polifonie pamięci. Inclusive Memory of Warsaw”, upamiętniające 80. rocznicę wybuchu powstania w getcie warszawskim z innej niż zwykle perspektywy.
Celem wydarzenia było słuchanie i prowadzenie wielogłosowej narracji utkanej z pamięci uczestniczek i uczestników tych zdarzeń oraz ich potomków. Były to dyskusje, spacery, spotkania i projekty artystyczne, które pozwoliły na wielowymiarowe doświadczanie pamięci o powstaniu w getcie i żydowskich mieszkańcach miasta, które my – warszawscy Żydzi dziedziczymy i niesiemy dalej na wiele sposobów – tak różnych, jak różne i różni jesteśmy.

Warszawa

Warsztaty pamięci partycypacyjnej - Pawłówka

W marcu w Tomaszowie Lubelskim i Pawłówce odbyły się uroczystości upamiętniające miejsce pochówku trojga żydowskich dzieci: Rywki, Bałki i Jankiela, zamordowanych podczas Zagłady i pochowanych w pobliżu ich domu na Pawłówce. Punktem kulminacyjnym warsztatów edukacyjnych była uroczystość oznaczenia tego miejsca drewnianą macewą.

Pawłówka